Kwa Mujibu wa Shirika la Habari la Kimataifa la Ahlul-Bayt (as) -ABNA-, Qur’ani Tukufu inamsifu Mtume wa Rehema kwa sifa za juu kabisa za kimaadili, ikisema: “Na hakika wewe una tabia njema na tukufu kabisa” (1). Tabia hii tukufu ilikuwa siri ya kudumu kwa mwito wa Uislamu, sababu ya kuvutia nyoyo za watu na chanzo cha kusilimu kwa makundi makubwa ya watu duniani. Mwenendo wa ukarimu wa Mtume wa Mwenyezi Mungu (saww) kwa wapinzani, mateka, watoto na hata maadui wakubwa ulionyesha kwamba rehema na uvumilivu ni washindi wakubwa zaidi wa nyoyo za watu. (2)
Uvumilivu kwa Mdaiwa Myahudi; Subira Inayobadilisha
Mwanamume mmoja Myahudi alikwenda kwa Mtume (saww) na kudai deni lake kwa ukali mkubwa. Mtume alimjibu kwa upole kwamba hakuwa na fedha pamoja naye na akamuomba ampe muda. Lakini mwanamume huyo, aliyekuwa akitafuta kisingizio, kwa ukali alizungushia joho la Mtume shingoni mwake na kulivuta, kiasi kwamba alama yake ikaonekana kwenye shingo ya Mtume. Waislamu walipoona tukio hilo walitaka kumshambulia mwanamume huyo Myahudi, lakini Mtume (saww) aliwazuia na kuendelea kuzungumza naye kwa subira na upole. Mwenendo huu wa kiungwana ulimvutia sana mwanamume huyo kiasi kwamba hapo hapo alitamka shahada mbili na akasilimu. (3)
Mwenyezi Mungu anasema kuhusu jambo hili: “Na ubaya uondoe kwa lililo jema zaidi, na mara tu yule ambaye baina yako na yeye kuna uadui atakuwa kama rafiki wa karibu mwenye upendo.” (4)
Kisa cha Adi bin Hatim; Kutoka Uadui Hadi Urafiki
Adi bin Hatim, mwana wa Hatim Tai mashuhuri, kabla ya Uislamu alikuwa Mkristo na alikuwa miongoni mwa maadui wakubwa wa Mtume (saww). Katika mwaka wa tisa Hijria, Amirul-Mu’minina Ali (as), kwa amri ya Mtume, alifanya mashambulizi dhidi ya makabila ya Tai, na dada yake Adi akachukuliwa mateka. Dada yake Adi alikwenda kwa Mtume na kuomba aachiwe huru; Mtume alimheshimu na kumtuma kwa ndugu yake. Dada yake Adi alimweleza ndugu yake kuhusu ukarimu na huruma ya Mtume na kumhimiza Adi kwenda kumwona. (5)
Adi alikwenda Madina na kukutana na Mtume ana kwa ana. Mtume, kwa heshima kwake, alisimama na kumketisha mahali pake, kisha yeye mwenyewe akaketi chini. Baadaye, kwa upole na upendo, Mtume alimualika Adi katika Uislamu. Mwenendo huu wa kiungwana ulimgusa sana Adi kiasi kwamba alitambua kuwa mtu huyu hakuwa mfalme, bali alikuwa Mtume wa Mwenyezi Mungu, na katika kikao hicho hicho akasilimu. Baadaye akawa miongoni mwa maswahaba waaminifu wa Imam Ali (as), na akapigana pamoja naye katika vita vya Jamal, Siffin na Nahrawan. (6)
Kisa cha Safiyyah; Kufidia Maumivu ya Utumwa kwa Heshima
Safiyyah, binti wa Huyayy bin Akhtab, kutoka katika familia ya Kiyahudi ya Bani Nadhir, alichukuliwa mateka katika vita vya Khaybar mwaka wa saba Hijria. Bilal Habashi alipokuwa akiwaongoza mateka, alimpitisha Safiyyah karibu na miili ya Wayahudi waliouawa. Safiyyah alipowaona baba yake na ndugu yake miongoni mwa waliouawa, alilia sana na kujikwaruza usoni.
Mtume (saww) alipojulishwa kuhusu tukio hilo, kwa sauti ya ukali alimwambia Bilal: “Je, huruma na hisia zimeondoka moyoni mwako kiasi kwamba umempitisha mwanamke huyu karibu na miili ya wapendwa wake?!” Kisha, ili kufidia maumivu hayo na kumfariji Safiyyah, alimchukua kuwa mke wake. Mwenendo huu wa kiungwana ulionyesha kwamba hata katika kilele cha uadui, heshima na utu wa mwanadamu vilikuwa na umuhimu mkubwa kwa Mtume (saww). (7)
Mwenyezi Mungu anasema katika kuelezea huruma hii iliyoenea kwa wote: “Na hatukukutuma isipokuwa uwe rehema kwa walimwengu.” (8)
Msamaha wa Jumla Wakati wa Ushindi wa Makka
Katika mwaka wa nane Hijria, baada ya Makuraishi kuvunja Mkataba wa Hudaybiyyah, Mtume (saww) alielekea Makka akiwa na jeshi la watu elfu kumi. Makka ilipotekwa, wakati Sa’d bin Ubadah alipokuwa akipaza sauti akisema: “Leo ni siku ya mauaji,” Mtume alisema: “Leo ni siku ya rehema.” Kisha akawaambia watu wote wa Quraysh waliokuwa na hofu juu ya hatima yao: “Nendeni, nyote mmeachiliwa huru.”
Msamaha huu wa jumla ni miongoni mwa matukio adimu sana katika historia ya mwanadamu, kwani uliwabadilisha maadui wakubwa kuwa marafiki waaminifu na ukaonyesha kwa wapinzani ukubwa wa kusamehe wa Uislamu na ukarimu wa Mtume (saww). (9)
Mwenyezi Mungu anasema kuhusu maadili ya kiungwana ya Mtume: “Basi kwa sababu ya rehema kutoka kwa Mwenyezi Mungu umekuwa mpole kwao. Na lau ungekuwa mkali na mgumu wa moyo, bila shaka wangetawanyika kutoka pembeni mwako...” (10)
Kumtembelea Jirani Aliyemdhuru
Mtume (saww) alikuwa na majirani wabaya huko Makka ambao kila siku alipokuwa akipita, walikuwa wakimtupia taka kutoka juu ya paa. Mtume hakuwahi kuchukua hatua yoyote dhidi yao. Siku moja Mtume aligundua kwamba jirani huyo hakutupa taka kutoka juu ya paa. Alipouliza kuhusu hali hiyo, aligundua kwamba jirani huyo alikuwa mgonjwa. Mtume alikwenda kumtembelea na kwa upole akamuuliza hali yake. Jirani huyo, aliyeshangazwa na mwenendo huo wa kiungwana, alimuomba Mtume msamaha na akasilimu. Kisa hiki kizuri kinaonyesha namna upendo na huruma, hata mbele ya matendo mabaya, vinavyoweza kuteka nyoyo za watu. (11)
Huruma kwa Watoto; Kufupisha Swala kwa Sababu ya Kilio cha Mtoto
Imam Sadiq (as) amesimulia kwamba siku moja Mtume (saww), wakati watu wengi walipokuwa wakiswali nyuma yake, aliongoza Swala ya Adhuhuri kwa jamaa. Lakini ghafla, kinyume na kawaida yake, alimaliza rakaa mbili za mwisho kwa haraka sana. Baada ya Swala, watu walimuuliza sababu ya kuharakisha kwake. Mtume akasema: “Je, hamkusikia kilio cha mtoto?!” Sauti ya mtoto aliyekuwa akilia karibu na eneo la Swala iliugusa moyo wa huruma wa Mtume, hivyo akamaliza Swala kwa haraka ili aweze kwenda kumsaidia na kumbembeleza haraka iwezekanavyo. (12)
Maisha ya Kawaida na Kujiepusha na Kujionyesha
Miongoni mwa sababu zilizowavutia watu ilikuwa ni maisha ya kawaida na kutokuwa na majivuno kwa Mtume (saww). Amirul-Mu’minina Ali (as), akielezea zuhudi na uchamungu wa Mtume, anasema: “Mtume hakula katika dunia kiasi cha kujaza kinywa chake, na aliitazama dunia kwa jicho la pembeni... Alipenda vivutio vya dunia visitokee machoni pake.” Abu Dharr al-Ghifari pia anasimulia kwamba Salman al-Farsi alimbusu mguu Mtume, lakini Mtume akamzuia na kusema: “Ewe Salman! Usinitendee kama wafalme; mimi ni mja miongoni mwa waja wa Mwenyezi Mungu.” (13)
Mwenyezi Mungu anasema katika Qur’ani: “Sema: Mimi ni mwanaadamu tu kama nyinyi, nimeletewa wahyi.” (14)
Kwa hiyo, siri ya kuenea kwa Uislamu na kusilimu kwa makundi makubwa ya watu duniani haikuwa kamwe katika upanga; bali ilikuwa katika tabia tukufu, subira, uvumilivu, msamaha, maisha ya kawaida na rehema isiyo na mipaka ya Mtume Muhammad (saww). Mwenendo wake wa kiungwana kwa Myahudi mkali, msamaha wa jumla wakati wa Ushindi wa Makka, kufidia maumivu ya mateka, kumtembelea jirani aliyemdhuru na kuwajali watoto, yote yalikuwa ni mifano ya rehema hii ya Mwenyezi Mungu iliyotekea nyoyo za watu na kuvunja safu za maadui.
Hivyo ndivyo maneno ya Mwenyezi Mungu kuhusu Mtume (saww) yalivyotimia: “Na hatukukutuma isipokuwa uwe rehema kwa walimwengu.” (15) Rehema hii itaendelea kuwa mwongozo wa nyoyo na mwanga katika njia ya watafuta ukweli hadi mwisho wa historia.
Tanbihi:
- Surat Al-Qalam, aya ya 4.
- Sira ya Mtume, Wikishia, inapatikana kupitia tovuti ya Wikishia.
- Hadithi 6 fupi na zenye mafunzo kutoka katika maisha ya Mtume wa huruma, Meraj Naby.
- Surat Fussilat, aya ya 34.
- Adi bin Hatim Tai, Wikishia.
- Adi bin Hatim alikuwa nani na alikuwa na nafasi gani katika matukio ya mwanzo ya Uislamu?, Shia News.
- Safiyyah binti Huyayy bin Akhtab, Wikishia.
- Surat Al-Anbiya, aya ya 107.
- Ushindi wa Makka, Wikishia.
- Surat Aal-Imran, aya ya 159.
- Huruma ya Mtume, Tebyan.
- Mwenendo wa Kimaadili wa Mtume Mkuu (saww), Noor Specialized Journals.
- Mwenendo wa Kimaadili wa Mtume Mkuu (saww), Noor Specialized Journals.
- Surat Al-Kahf, aya ya 110.
- Surat Al-Anbiya, aya ya 107.
Firouzeh Deldari
Mtafiti, mwanaharakati wa vyombo vya habari na anga ya mtandao
Maoni yako